การผังเมืองคืออะไร

การผังเมือง   หมายความว่า  การวาง จัดทำและดำเนินการให้เป็นไปตามผังเมืองรวมและ  ผังเมืองเฉพาะในบริเวณเมืองและบริเวณที่เกี่ยวข้องหรือชนบท  เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาเมืองในอนาคต  และการกำหนดแนวทางดังกล่าวยังต้องคำนึงถึงความเป็นระเบียบเรียบร้อย ความสวยงาม การใช้ประโยชน์ในทรัพย์สิน ความปลอดภัย  สวัสดิภาพของสังคม  สิ่งแวดล้อม  ตลอดจนการดำรงรักษาหรือบูรณะสถานที่ที่มีคุณค่าทางศิลปกรรม  สถาปัตยกรรม  ประวัติศาสตร์  และโบราณคดีอีกด้วย

ประชาชนควรมีส่วนเกี่ยวข้องกับผังเมือง

                ผังเมืองเป็นเครื่องช่วยสนับสนุนให้รัฐและเอกชนบรรลุวัตถุประสงค์ต่างๆ ในการพัฒนาเมืองร่วมกัน  ปัจจัยสำคัญที่มีส่วนร่วมในการทำให้เป้าหมายต่างๆ กลายเป็นจริงขึ้นมา  ได้แก่การสนับสนุนทางด้านงบประมาณและการที่ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมในการวาง ผังเมืองนั้น แต่เนื่องจากขั้นตอนในการวางผังเมืองมีความสลับซับซ้อน  จึงต้องใช้เวลานานในการดำเนินการตั้งแต่ต้นจนจบ  กฏหมายได้กำหนดให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน  ดังนี้

                1.  เมื่อจะมีการวางผังเมืองรวม  ณ ท้องที่ใดตามกฏหมายระบุให้ต้องมีการปิดประกาศเพื่อแจ้งให้ประชาชนได้ทราบ ว่า  จะมีการวางและจัดทำผังเมือง  ณ  ท้องที่นั้น  ประชาชนในท้องที่    ดังกล่าวสามารถมีส่วนร่วมในการดำเนินการได้  โดยการให้ข้อมูลและแสดงความคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ต่อการวางและจัดทำผัง ขั้นตอนนี้พอจะเปรียบเทียบกับงานออกแบบบ้านได้ว่าประชาชนในท้องที่ที่จะวาง ผังก็คือ เจ้าของบ้านหรือผู้ใช้อาคาร  ซึ่งควรจะชี้แจงความต้องการต่างๆ ของข้อมูลสมาชิกในครอบครัวให้สถาปนิกทราบ  เพื่อจะได้เป็นแนวนโยบายในการออกแบบให้ถูกวัตถุประสงค์ในการใช้สอยอาคารของ เจ้าของนั้นเอง

                2.   ในระหว่างการวางผัง  ซึ่งจะต้องมีการสำรวจเก็บข้อมูล  วิเคราะห์  วิจัย  เจ้าหน้าที่ผู้วางผังจะเข้าพบคณะที่ปรึกษาผังเมืองรวม  ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานประกอบด้วยผู้แทนองค์การบริหารส่วนท้อง ถิ่นผู้แทนส่วนราชการต่างๆ และบุคคลอื่นๆ ซึ่งถือว่าคือส่วนหนึ่งของตัวแทนประชาชน  เพื่อขอทราบแนวนโยบายและความต้องการของท้องถิ่น  เมื่อวางผังเบื้องต้นเสร็จแล้วก็จะต้องนำผังนั้นไปปิดประกาศและประชุมรับฟัง ข้อคิดเห็นของประชาชนไม่น้อยกว่า 1 ครั้ง ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในการดำเนินการช่วงนี้ได้โดยการเข้าร่วมประชุมเพื่อ รับฟังและแสดงความคิดเห็นหรือให้ข้อมูลเพิ่มเติม  ผู้วางผังก็จะนำความคิดเห็นและความต้องการต่างๆ นั้นไปประมวลกับหลักวิชาการเพื่อพิจารณาจัดวางผังเมืองให้เหมาะสมกับสภาพของ ท้องถิ่นและความต้องการของชุมชนนั้นๆ

                3.  เมื่อวางผังเสร็จสมบูรณ์แล้วก็จะนำผังเสนอให้คณะกรรมการผังเมือง ซึ่งมีปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธานพิจารณาให้ความเห็นชอบ  เมื่อผังได้รับความเห็นชอบแล้ว จะต้องนำผังไปปิดประกาศในท้องที่ที่ทำการวางผังเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 90 วัน  เพื่อให้ประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไปตรวจดูแผนผังและข้อกำหนดของผัง  ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียสามารร้องขอให้แก้ไข  หรือเปลี่ยนแปลง  หรือยกเลิกข้อกำหนดเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ที่ดินของผังเมืองนั้นๆ โดยทำเป็นหนังสือถึงกรมโยธาธิการและผังเมือง หรือเจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้วางและจัดทำผังนั้น